Przedsiębiorstwa innowacyjne w Polsce. Jak wypadamy na tle UE?

Według danych GUS w latach 2017-2019 w Polsce aktywność innowacyjną wykazało blisko 22% przedsiębiorstw przemysłowych i 14% usługowych. Co ciekawe to segment usług wykazuje wzrost nakładów na innowacje. W latach 2017-2019 przedsiębiorstwa usługowe zwiększyły nakłady na innowacyjność o prawie 18%. W tym samym czasie w przemyśle dostrzegamy jednak spadek nakładów o blisko 1%. Pomimo tego, iż prawie ¼ wszystkich przedsiębiorstw przemysłowych w Polsce wykazały działalność innowacyjną, to zyski z niej w ogólnych przychodach ledwo przekroczyły 9%, a w firmach usługowych – 3%. W kontekście zysków mowa o sprzedaży nowych lub ulepszonych produktów, wprowadzonych na rynek w latach 2017-2019.

Co jednak bardziej niepokojące, to pomimo zwiększonych nakładów na innowacyjność, przynajmniej w segmencie usług, zauważamy zmniejszone zainteresowanie działalnością przedsiębiorstw innowacyjnych. Raport GUS pokazuje, iż w latach 2016-2018 kolejno 26% przedsiębiorstw przemysłowych i 21% usługowych wykazywało wdrożenie innowacji i prowadzenie działalności innowacyjnej. W latach 2017-2019 było to jednak już zaledwie niecałe 22% dla przemysłu i tylko 14% dla usług.

To, co jednak najmniej napawa nas optymizmem, to dane z raportu Komisji Europejskiej. Według nich znajdujemy się na 24. miejscu w zestawieniu innowacyjności w UE, wyprzedzając jedynie Rumunię, Bułgarię i Chorwację. Wynik naszego kraju oscyluje w granicach 60% średniej Unii. Polska pozostaje w ogonie rankingu pomimo przeznaczania funduszy unijnych czy państwowych na rozwój przedsiębiorstw innowacyjnych. Nasza pozycja w rankingu KE nie poprawia się, a wręcz ulega pogorszeniu. W latach 2006-2010 w tym samym rankingu zajmowaliśmy bowiem 23 pozycję. I nie poprawia się ona pomimo tego, iż unijny indeks pokazuje nam, iż innowacyjność w naszym kraju z roku na rok wzrasta. Należy jednak pamiętać, że pozostałe państwa członkowskie nie stoją w miejscu i po prostu rozwijają się w tym aspekcie szybciej.

Państwami członkowskimi, które najlepiej radzą sobie, we wdrażaniu innowacji i posiadają najwięcej przedsiębiorstw innowacyjnych są Szwecja, Finlandia, Dania i Holandia. W raporcie KE wymieniana jest jeszcze Wielka Brytania, gdyż ten powstał jeszcze przed Brexitem. Co ciekawe państwami tzw. “Nowej Unii”, które odnotowały największy wzrost w innowacyjności, są Litwa, Łotwa oraz Estonia. Największy spadek natomiast miał miejsce w Rumunii i Słowenii. W raporcie znajdujemy także informację dt. najbardziej innowacyjnych regionów w UE i pokazuje nam to całkowitą dominację krajów nordyckich. Są to bowiem kolejno: Helsinki-Uusimaa w Finlandii, Sztokholm w Szwecji i Hovedstaden w Danii.  

Jest jednak coś, w czym Polska dominuje pozostałe państwa członkowskie. W indeksie KE znajdujemy informację na temat budowania środowiska przyjaznego innowacjom i według unijnego raportu to właśnie Polska najbardziej poprawiła się w tej kwestii na przestrzeni lat. Od 2011 r. do 2019 r. wynik naszego kraju w tej kategorii wzrósł o niemal 183% więcej niż w przypadku jakiegokolwiek innego państwa członkowskiego. 

Znajdujemy się również w pierwszej dziesiątce krajów UE, które poprawiły wskaźnik innowacyjności. Od 2012 r. do 2019 r. nasz wynik wzrósł o 13% i tym samym uplasowaliśmy się na dziewiątym miejscu. Największy wzrost w tej kategorii wystąpił jednak na Litwie (28%), Malcie (25%), Łotwie (23%), w Portugalii (21,5%) i w Grecji (21%).