Jak zagłosują województwa? – warmińsko-mazurskiego – 09.2024

Na kogo głosowali w kolejnych wyborach parlamentarnych i prezydenckich po 2011 r. mieszkańcy województwa warmińsko-mazurskiego i co te dane mówią nam o przyszłorocznym głosowaniu na prezydenta Polski? Czy mieszkańcy tego województwa są podzieleni, czy niezależnie od miejsca zamieszkania mają podobne poglądy polityczne?

Podział na powiaty grodzkie i ziemskie

Podział woj. warmińsko-mazurskiego na powiaty ziemskie i grodzkie

  • Powiaty ziemskie
  • Powiaty grodzkie

W warmińsko-mazurskim położonych jest 19 powiatów ziemskich oraz 2 grodzkie (Olsztyn oraz Elbląg).

W województwie tym mieszkało ok. 1 100 000 osób, które miały czynne prawo wyborcze, z czego ok. 900 tys. pochodziło z powiatów ziemskich. Liczba osób, która posiadała uprawnienia do głosowania, w czasie ostatnich wyborów parlamentarnych zmniejszyła się o ok. 100 tys. potencjalnych wyborców.

Osoby z czynnym prawem wyborczym

Mimo że liczba osób z czynnym prawem wyborczym była w 2023 r. najmniejsza, to zagłosowało wtedy najwięcej wyborców: 546 938 z powiatów ziemskich i 162 367 z powiatów grodzkich. W I turze wyborów prezydenckich z 2015 r. głosowało łącznie 480 066 osób.

Osoby głosujące w powiatach ziemskich i grodzkich (woj. warmińsko-mazurskie) – wybory prezydenckie 2015 r.

  • Powiaty grodzkie
  • Powiaty ziemskie

Osoby głosujące w powiatach ziemskich i grodzkich (woj. warmińsko-mazurskie) – wybory parlamentarne 2023 r.

  • Powiaty ziemskie
  • Powiaty grodzkie

Struktura wyborców w ciągu 8 lat prawie się nie zmieniła

W strukturze wyborców w województwie warmińsko-mazurskim przodowali mieszkańcy powiatów ziemskich. W październikowym głosowaniu do Sejmu i Senatu stanowili 77,11% wszystkich wyborców, a w I turze wyborów na Prezydenta Polski z 2020 r. – 77,63%. Wyborcy z powiatów grodzkich tylko w wyborach parlamentarnych w 2015 stanowili ¼ wszystkich wyborców.

Struktura wyborców

 

Podobnie jak w innych województwach, również w warmińsko-mazurskim najwięcej osób głosowało w wyborach parlamentarnych w 2023 r. Frekwencja wśród mieszkańców powiatów grodzkich wyniosła 76,16%, a wśród osób pochodzących z powiatów ziemskich – 65,79%. Najmniej osób znalazło się przy urnach wyborczych w czasie wyborów na Prezydenta Polski w 2015 r.

Frekwencja w wyborach

 

Bronisław Komorowski z najwyższym wynikiem w 2015 r.

Mieszkańcy powiatów ziemskich głosowali przede wszystkim na Prawo i Sprawiedliwość. Partia ta nie otrzymała najwyższego poparcia, tylko podczas I tury wyborów prezydenckich, ponieważ to Bronisław Komorowski otrzymał najwięcej, bo 140 308 spośród 361 408 głosów. Wynik, jaki wtedy uzyskał polityk – 38,82%, był najwyższym, jaki uzyskała Koalicja Obywatelska w wyborach parlamentarnych i prezydenckich po 2011 r. W innych głosowaniach wygrywało Prawo i Sprawiedliwość, a najwyższe poparcie, 42,36% wszystkich głosów otrzymało w I turze wyborów prezydenckich w 2020 r. Podczas ostatnich wyborów parlamentarnych różnica pomiędzy dwoma największymi partiami w Polsce wyniosła 5,42 p.p.

Głosy w powiatach ziemskich

 

 

Trzecia Droga w swoim wyborczym debiucie odnotowała wynik 16,20% wśród mieszkańców powiatów ziemskich, a jej liderzy w 2020 r. otrzymali łącznie 24 258 głosów, co przełożyło się na poparcie na poziomie 17,30%. Na Nową Lewicę w 2023 r. zagłosowało 7,24%, w wyborach parlamentarnych w 2019 r. – 11,63%, a w 2015 r. – 8,14%. W wyborach prezydenckich kandydat tej partii, nie przekroczył 3% wszystkich głosów.

Poparcie w powiatach ziemskich

 

 

Konfederacja w ostatnich wyborach uzyskała poparcie przekraczające 6% głosów, a w 2023 r. poparcie tej partii było bliskie przekroczenie progu 7%.

Wyborcy powiatów grodzkich częściej głosują na KO

W powiatach grodzkich, we wszystkich wyborach parlamentarnych oraz prezydenckich po 2011 r., wygrywała Koalicja Obywatelska. W I turze wyborów prezydenckich w 2015 r. na kandydata partii głosowało 41,19% osób, a równie wysoki wynik, 40,00% otrzymał kandydat partii, w wyborach prezydenckich, które odbyły się 5 lat później.

Głosy w powiatach grodzkich

 

W tych samym wyborach kandydat Prawa i Sprawiedliwości zdobył 25,99% i 32,26% głosów. Najwyższy wynik, jaki otrzymała ta partia w wyborach po 2011 r., zdobyła podczas głosowania do Sejmu i Senatu w 2019 r., a zagłosowało wtedy na nią 32,88% osób.

Politycy obecnie związani z Trzecią Drogę zdobyli podczas wyborów prezydenckich w 2020 łącznie 17,12% poparcia, a trzy lata później ich wspólna partia otrzymała 14,50% głosów w powiatach grodzkich. 

Nowa Lewica największą popularnością cieszyła się w 2019 r. Wtedy podczas głosowania do Sejmu i Senatu na tę partię zagłosowało 16,89% osób. Drugi najlepszy wynik -10,93% partia ta uzyskała podczas wyborów parlamentarnych w 2023 r. 

Poparcie w powiatach grodzkich

 

Na Konfederację, podobnie jak w powiatach ziemskich, zagłosowało około 6% wyborców. Najlepszy rezultat uzyskał Krzysztof Bosak w wyborach prezydencki w 2020 r., a wyniósł on 6,81%.

W 2020 r. więcej osób znalazło się przy wyborczych urnach, niż w 2015 r.

Podczas II tury głosowania w 2015 r., frekwencja w województwie wyniosła 48,09%, a na tym etapie w wyborach odbywających się 5 lat później – 56,87%. Zdecydowanie więcej osób głosowało w powiatach grodzkich niż ziemskich, ponieważ w nich odsetek głosujących wyniósł 55,93% i 65,10%.

Frekwencja w woj. warmińsko-mazurskim – II tura wyborów prezydenckich w 2015 r.

  • Powiaty grodzkie
  • Ogółem
  • Powiaty ziemskie

Frekwencja w woj. warmińsko-mazurskim – II tura wyborów prezydenckich w 2020 r.

  • Powiaty grodzkie
  • Ogółem
  • Powiaty ziemskie

W II turze głosowania w 2015 r. Bronisław Komorowski uzyskał lepszy wynik od Andrzeja Dudy, zarówno w powiatach ziemskich (55,25% do 44,75%), jak i grodzkich (59,50% do 40,50%).

Poparcie w powiatach ziemskich w woj. warmińsko-mazurskim – II tura wyborów prezydenckich w 2015 r.

  • Bronisław Komorowski (PO)
  • Andrzej Duda (PiS)

Poparcie w powiatach grodzkich w woj. warmińsko-mazurskim – II tura wyborów prezydenckich w 2015 r.

  • Bronisław Komorowski (PO)
  • Andrzej Duda (PiS)

Andrzej Duda przegrał wybory w obu rodzajach powiatów również pięć lat później. W powiatach ziemskich na jego przeciwnika, Rafała Trzaskowskiego zagłosowało 50,93% osób, a w powiatach grodzkich – 61,50%.

Poparcie w powiatach grodzkich w woj. warmińsko-mazurskim – II tura wyborów prezydenckich w 2020 r.

  • Rafał Trzaskowski (KO)
  • Andrzej Duda (PiS)

Poparcie w powiatach ziemskich w woj. warmińsko-mazurskim – II tura wyborów prezydenckich w 2020 r.

  • Andrzej Duda (PiS)
  • Rafał Trzaskowski (KO)

W warmińsko -mazurskim Koalicja Obywatelska jest zdecydowanym faworytem mieszkańców powiatów grodzkich, ale w powiatach ziemskich partia ta, także może cieszyć się wysokim poparciem, ponieważ w wyborach parlamentarnych i prezydenckich po 2011 r. trzy razy zdobyła ponad 30% wszystkich głosów. Dodatkowo na Bronisława Komorowskiego w I turze głosowania na Prezydenta Polski w 2015 r. zagłosowało prawie 39% wyborców. Pokazuje to, że kandydat tej partii w przyszłorocznych wyborach, może zawalczyć o dobry wynik. 

Zofia Kwiatkowska
Ekspert OGB

Komentarz eksperta

Nasi eksperci są do Twojej dyspozycji. Masz pytanie na temat badania lub raportu? Chcesz otrzymać dodatkowe dane? Napisz do autora analizy na adres: zofia@ogb.pl!

Zofia Kwiatkowska
Ekspert OGB

Prognoza do Parlamentu Europejskiego – 04.2026

Najnowsza prognoza mandatów do Parlamentu Europejskiego wskazuje, które ugrupowania mogłyby dziś liczyć na reprezentację i jak wyglądałby podział miejsc. Pełne zestawienie dostępne jest w raporcie.